SİNEMADA ÖZEL EFEKT ve BİLGİSAYAR KULLANIMI

BİLGİSAYARDAN ÖNCEKİ YILLAR

Sinemanın başlangıcı aslında sinemada efectin de başlangıcı; yani sinema ve görsel efekt en başından beri hiç ayrı olmadı. Bunun bir nedeni heyecanlı dahiler olduğu kadar, o zamanki teknolojinin –bugünün aksine- yetersizliğiydi. İlk filmlerde bazı sahneler, o zaman kullanılan negatifin bazı renklere duyarsızlığından dolayı elle boyanıyordu. Bu sinema endüstrisinde çok yakın zamana kadar hala kullanılan bir teknikti. İlk film olarak anılan , LumiereKardeşlerin filmi “Trenin Vincennes Garına Girişi” 1895 tarihinde Paris'te Grand Cafe'de izleyicilere gösterilmişti. Melies de izleyiciler arasındaydı. Melies o gece yüreğine düşen ateşle, sonraki bir yılda -1896 nın sonuna kadar- herbiri yaklaşık 20 metre olan yetmiş sekiz film çekti. Bunların çoğu açıkhavada çekilmiş, Lumiere kardeşlerin filmlerine benzeyen, belgesel olarak anılabilecek türden filmlerdi. Birgün Paris Opera Meydanında çekim yaparken kameranın tutukluk yapması sonucunda görüntünün kaybolduğunu –beyaza düşme- farketti. Bu Melies'in sinemada görüntü efektini kaşfiydi. O tarihten sonra bir belgeselci değil araştıran ve deneyen bir sinema adamı oldu ve fantastik sinemanın yolunu ilk açan sinemacıydı. Melies bir çok film hilesini –ya da görüntü efektini- bulan ve ilk kullanan oldu. Bunlar gözden yitme (beyaza düşme), üstüste bindirme (aynı negatife birden fazla çekim), çoklu çekim (negatifi kısmen kapıyarak aynı karede birden fazla çekim), karartma (beyaza düşmenin tersi), maket kullanma , kare kare çekim (stop-motion) gibi kimileri sonradan sinema dilinin temel anlatım aracı haline gelmiş efektler oldu; kimileri çok farklı anlatılar için günümüze kadar kullanıldı.

Özel efekt kullanan ilk film 1895 yılında yapılmış “ Marry Stuard'ın İdamı ” (The Execution of Mary Stuart) olarak gösteriliyor. Yani sinemanın başlangıcı kabul edilen yılda. Bu filmde idam sahnesi kraliçenin başının bir maketi kullanılarak çekilmişti. Thomas A. Edison tarafından çekilen film 70 saniye sürüyordu ve izleyiciler sahnenin gerçekliği karşısında dehşet içinde kalmışlardı.

Melies'in dörtyüzüncü filmi olan “ Aya Yolculuk ” (Voyage dans la Lune, Le/A Trip to the Moon ) 1902 yılında çekildi, 14 dakika sürüyordu. Maliyeti 10000 Frankı bulan bu film o zamana kadarki en büyük bütçeli filmdi ama sinemada ilk telif hakkı ihlalini yaratacak (çoğu yerde kopyalanarak, başka isimlerle gösterime girdi) kadar da başarılı oldu. Kendisinin başrolde oynadığı bu filmde Melies yukarıda andığım bütün film hilelerine başvurmuştu.

1903'de Edwin S. Porter tarafından çekilen “ Büyük Tren Soygunu ” (Great Train Robbery) parallel kurgu tekniği ve orjinal kamera hareketleri kullanmasının yanı sıra, istasyone giren trenin camna istasyon görüntüsünün yansıdığı sanede, ilk defa iki farklı görüntünün üstüste bindirildiği filmdi. Ondört sahneden oluşuyor ve on dakika sürüyordu.

İlk canlandırma filmi karikatürist J. Stuart Blackton tarafından 1906 yılında yapılan “ Komik suratın Gülünç Halleri ” (Humorous Phases of Funny Faces) idi. Film yönetmenin de ortaklarından olduğu Vitagraph şirketi tarafından çekilmişti ve tamamı canlandırma (animation) idi.
1914 yılında karikatürist Winsor McCay tarafından çekilen “ Dinazor Gertie ” (Gertie the Dinosaur) gerçek çekim canlandırmaya dönüşüyordu. Bu sahnede McCay canlandırmanın içine doğru yürüyüp kayboluyor sonra dinazora binen bir canlandırma karakteri olarak ortaya çıkıyordu.
1924'de çekilen “ Bağdat Hırsızı ” (The Thief of Bagdad) özel efekt alanında bir devrim yaratıyordu. Ağzından dumanlar çıkan ejderha, sualtındaki örümcek, uçan at, tozdan ordular gibi sahnelerindeki başarısıyla hem özel efekt alanında hem de sinema yapımcılığında önemli bir yol açıyordu.

1925 yılında Ben-Hur coliseum'u tamamlayan maket parçaları ve meşhur at arabası yarışında orada olmayan izleyiciler kullanarak özel efekte başvurmuştu.
Fritz Lang 1927'de yaptığı “ Metropolis ”te şehri maketlerden oluşturmuş ve özel teknkler kullanarak perspektifi bozarak mesafe ve boyutları değiştirmişti.

Willis O'Brien's 1993'de çektiği “ King Kong ”da kare kare çekim (stop motion), arkaya yansıtma, maket ve boyama gibi teknikleri birarada kullanarak çekmişti. Yine bu filmed oyuncu ile gorilin birlikte olduğu sahneler bindirme ile gerçekleştirilmişti.

1937'de Disney Studyolarında çekilen “ Pamuk Prense ve Yedi Cüceler ” (Snow White and the Seven Dwarfs) 83 dakikalık uzunluğu ile ilk uzun metrajlı, tamamı elle çizilmiş, canlandırma filmiydi. Aynı yıl Oscar alan bu film milyonlarca izleyiciyi sinemalara çeken sinema endüstrisinde için de önemli bir filmdi.

1939 yılında “ Yağmur Başladı ” (The Rains Came) filmi yağmur fırtınaları, barajı yıkan depremin şehre su basmasına sebep olduğu sahneleri ile ilk özel efekt Oskar'ını aldı. Özel efekt teknisyeni Fred Sersen ve kameraman E.H. Hansen bu sahneler için beraber çalışmışlardı.

1940 yılında çekilen “ Muhabir ” (Foreign Correspondent) filmindeuçağın suya düşüş sahnesi pilotun gözünden canlandırılır. Tonlarca suyun uçağın kırılan camlarından kabine doluşunda ve yolcuların su dolan uçaktan kurtulma sahnelerinde etkileyici özel efektler kullanılmıştı.

1946' da çekilen “ Ölüm Kalım Meselesi ” (A Matter of Life and Death/Stairway to Heaven) filminde ilk defa kare dondurma tekniği kullanılmış masa tenisi topu havada donup kalmıştı. Dünyayla cenneti bağlayan heykelsi ve sonsuz merdiven, cennetteki panaromik mahkeme salonu ve siyah beyaz ile renkli arasındaki geçiş efektleri filmin önemli özel efekt sahneleriydi.

Kare kare canlandırma ile gerçek çekimin çok ustaca üstüste bindirilmesiyle 1949 yılında çekilen “ Kudretli Joe Young ” (Mighty Joe Young) o yılın en iyi özel efekt Oskarını aldı. Kayıp Dünya (Lost World – 1925) ve King Kong (1933) filmlerinin canlandırma ustası Willis O'Brien filmin canlandırma süpervizörü, ilk uzun metraj çalışmasını yapan Ray Harryhausen ise filminefekt teknisyeniydi. Ray Harryhausen sonraki yıllarda çok önemli bir teknisyen olarak 1980'lere kadar birçok filmin özel efektlerine imzasını attı.

1950'de çekilen “ Hadef Ay ” (Destination Moon) filmi maketlerin çok büyük ustalıkla kullanıldığı, öncü bilm-kurgu macera filmlerindendi.

“ Bwana Şeytanı ” (Bwana Devil) 1952 yılında çekildi ve 3-Boyut yanılsamasını gerçekleştiren ilk filmdi. Film birbirine çok yakın iki kamera kullanılarak çekilmiş ve özel olarak üretilen polarize camdan yapılmış bir gözlükle izlenmişti.

Cecil B. DeMille 1923 de yaptığı “ On Emir ” (The Ten Commandments) filmini 1956 yılında yeniden çekti. O tarihe kadar yapılmış en etkileyici ve en pahalı özel efektler gerçekleştirildi. Kızıl denizin açılması sahnesi muhteşemdi; bu sahneyi gerçekleştirmek için maket, mavi-fon, boyama gibi teknikler gerçekten inşa edilen, 6 metre yüksekliğinde, bir barajda yapılan çekimlerle birlikte kullanılmıştı. 1956 yılının özel efekt Oskarını aldı.

Alfred Hitchcock “ Kuşlar ”ı 1963'te çekti, zamanına kadar çekilen en pahalı filmdi. Filmde özel ses efektleri kullanıldı; doğal sesin üzerine bilgisayarda üretilmiş kuş sesleri eklenmişti.

Kubrick'in “ 2001:Uzay Yolculuğu ” (2001: A Space Odyssey) 1968 yapımıydı, aynı yıl özel efekt Oskarı değil ama 4 oskar aldı. Makyaja Oskar 1981 yılında verilmeye başlandı, 1968'de veriliyor olsaydı bu film alabilirdi; Filmin açılış sahnesindeki maymunlar aslında insanlardı. Bu filmde tarayarak pozlama (slit scan) tekniğinden başka ses ve ışık efektleri de kullanılmıştı.

Bu tarihlere kadar özel efekt alanında denenebilecek hemen hemen herşey denenmişti. Bu yıllar bilgisayarın yaygınlaştığı ve kişiselleşmeye başladığı yıllardı. Artık özel efektler için yeni bir mecra başlıyordu.

BİLGİSAYAR ENDÜSTRİYE GİRİYOR

1970

70'ler bilgisayarın gelişmeye ve yaygınlaşmaya başladığı yıllardı. Çok sayıda, donanım üreten bilgisayar firması kuruluyor ya da eski teknoloji firmaları bilgisayar alanına yöneliyordu. Bu yıllarda bilgisayar destekli görüntü televizyon dünyasına girdi. Computer Image Corporation (CIC) şirketi ANIMAC , SCANIMATE and CAESAR gibi compleks donatım ve yazılımlar üretti. Henüz bu yazılımlar taranmış bir görüntünün üzerinde resmi çekiştirme, döndürme, ekranda uçurma gibi değişiklikler yapabiliyordu. O yıllarda telekomünikasyon ve bilgisayar teknolojisinde lider olan Bell Telephone ve CBS de diğer birçok firma gibi yeni bir alan olan bilgisaya destekli görüntü alanında çalışmaya başlamışlardı.

Film endüstrisini hedefleyen birçok animasyon firması 70'li yıllarda kuruldu, bu firmalardan çoğu on yıl bile dayanamayacaktı. Bunların arasında sonraları çok ünlenecek firmalar da vardı. George Lucas, San Rafael , California'da Lukas Film 'i kurdu. Los Angeles'da Robert Abel & Associates ve Digital Effects ; Elmsford New York'da MAGI ; Londra'da Systems Simulation Ltd. kuruldu. 1962'de bir bilgisayar donanım üreticisi olarak kurulmuş olan, California, Culver City'deki Information International Incorporated (Triple-I) ilk kez şirketin içinde bir bilgisayar grafiği bölümü kurdu.
Robert Abel & Associates 'de Robert Abel bilgisayar kontrollü kameralar konusunda çalışması için Richard Edlund'u işe aldı. Edlund daha sonra Lucas Film 'e geçip Star Wars filminde çalışacak sonrasında da kendi firması Boss Film Studios 'u kurarak efektlerini yaptığı filmlerle dört oscar alacaktı.

1971

En önemli gelişmelerden biri 1959'da geliştirilen tümleşik devre tekniğinin bilgisayara uyarlanmasıyla bilgisayarın işlemci devresinin tek bir yongaya indirilmesiydi. Bu teknolojiyi kullanarak Micro Instrumentation Telemetry Systems (MITS) tarafından, ilk kişisel bilgisayarlardan biri olan Altair 8800 üretildi; posta siparişiyle kit olarak 400 dolara satılıyordu. Kişisel bilgisayar teknolojisi başlamıştı ve film kalitesinde görüntü üretebilen bugünün bilgisayarlarına doğru ilerleyecekti.

3 boyutlu bilgisayar grafiğinde de önemli gelişmeler oluyordu; düz tonlama (flat shading1) katı bir nesne görüntüsü yarabiliyorken, nesnenin eğrisel yüzeylerinde oluşan sert kenarlar gerçeklik hissini bozuyordu. Daha küçük yani daha çok sayıda poligonla2 görüntü daha gerçekçi hale gelebiliyordu ama bu da gerçekleme (rendering 3) işlemini, bilgisayarın performansını düşürdüğü için, çok yavaşlatıyordu. Bu problemi çözmek için Henri Gouraud, 1971 senesinde eğrisel yüzeylerin görselleştirilmesi için poligonlar arasında renk aradeğerlemesine (interpolation4) dayalı bir yöntem geliştirdi. Üçboyutlu nesnelerin bu yöntemle tonlamasına Gouraud tonlaması (Gouraud shading) dendi. Bu yöntemin önemi düz tonlamadan daha fazla hesaplama gerektirmemesine rağmen görüntülemenin kalitesini çok arttırıyordu. Gouraud tonlamasının çözemediği problem ise düz tonlamadaki etkinin nesnenin görülen kenarlarında hala duruyor olmasıydı. Yani Gouraud tonlama yüzeylerde istenen sonucu verirken kenarlarda başarılı olamıyordu. Ama yine de bilgisayar grafiği açısında çok önemli olan performans-kalite sorununu çözüyordu.

1973

1973 yılında Association of Computing Machinery (ACM) tarafından ilk Special Interest GROUp on Computer Graphics (SIGGRAPH) konferansı gerçekleştirildi. Tamamen bilgisayar grafiğine ayrılmış olan bu ilk toplantıya 1200 kişi katılmıştı.

Gary Demos, 1970'de Caltech' te şefti, bilgisayar grafiğinin ilklerinden olan John Whitney'in çalışalarını görünce bilgisayar grafiğine ilgi duymaya başladı. İlgisi bir bilgisayar firması olan Evans & Sutherland tarafından yapılan işleri ve Utah Üniversitesinde (UU) yapılan çizgifilm çalışmaları görmesiyle arttı. O zamanlar bu işler için PDP-11 bilgisayarı ve E&S tarafından üretilen, bir kısmı Utah Üniversitesinde geliştirilmiş olan, özel donanımlar kullanılıyordu.
Demos E&S'de çalışmaya başlayınca oğul John Withney'le karşılaştı ve E&S'in Triple-I ile yaptığı ortak projelerde çalışmaya başladılar. 1974'de birlikte Trpile I'ye geçtiler. Triple-I'de PDP-10 bilgisayarı kullanıyorlardı; birlikte 1000 çizgi saklayabiler bir resim-arabelleği (frame buffer5), kayıt cihazları, tarayıcılar, özel grafik işlemcileri ve yazılımlar geliştirdiler. Bu çalışmalar ilk kez bilgisayarın bir filmede (Westworld) kullanılmasına olanak sağladı.

/ Westworld
// Michael Crichton
/// Triple-I
Bilgisayar destekli görüntünün kullanıldığı ilk filmlerden biri. Burada, Android'in gözünden görünen sahneler için normal görüntünün pikselleşmiş hali bilgisayarla üretilmişti. Filmin bilgisayar efektlerini John Withney ve Gary Damos yaptı. Görüntüyü küçük hayali karelere bölüp her kareyi kendi ortalama rengi ile doldurarak, bugün bilgisayar dünyasından tanıdığımız, pikselleşme denilen efekti ilk kez yapmışlardı.

1974

Ed Catmull 1974'de doku kaplama (texture mapping 6), z-arabellek (z-buffer 7) ve eğrisel yüzeylerin görüntülenmesi konularındaki teziyle UU'da doktora derecesini aldı. Doku kaplama bilgisayar grafiğini yeni bir gerçekçilik düzeyine taşıdı. Catmull bir öğrencisiyle olan Lance Williams'la konuşurken gerçek hayattaki nesnelerin dokusunun bilgisayardakimodellerine eklemenin gerçeklik hissini arttıracağını farketti. Doku kaplama iki boyutlu bir yüzey görüntüsünün bilgisayarda üretilen üç boyutlu nesnenin yüzeyine yapıştırılması, bir anlamda duvar kağıdı kaplamaya benzer bir işlemdir.

Bui-Toung 1971'de UU'ya geldi ve 1974'de Phong tonlaması olarak bilinen yeni yöntemi geliştirdi. Bu yöntemle renk ve yüzey üzerindeki yansıma ve gölgeler çok gerçekçi görüntülenebiliyordu, dezavantajı ise , Gouraud tonlamasından 100 kere daha yavaş olması ve Gouraud tonlamasının da yapamadığı gibi kenarları yumuşatamamasıydı.

1975

Bilgisayarda üç boyutlu grafiğin sembolü olan demlik8 bu yıl ortaya çıktı.

Fransız matematikçi Dr. Benoit Mandelbrot “Fractal Teori” adlı makalesini yayınladı. Yirmi yıllık araştırmasının sonunda Fractal Geometri 9ortaya çıkmıştı Fraktal'i şu örnekle anlayabiliriz: bir çizginin tek boyutlu, düzlemin ise iki boyutlu olduğunu Kabul edersek, bir çizgi dolaşarak bir düzlemi kaplarsa artık tek boyutlu değildir, ama iki boyutlu da sayılamaz. Mandelbrot bu ara boyutu fraktal olarak adlandırıyor.

Mandelbrot'un takip eden kitabı “Doğanın Fraktal Geometrisi” adını taşıyordu ve gerçekçi doğa görüntüleri yaratmak için fractal geometrinin bilgisayar ortamında nasıl kullanılacağını anlatıyordu.

Bill Gates ve Paul Allen Microsoft'u kurdu

Woznick ve Steve Jobs ilk Apple bilgisayarı yaptı.

1976

Triple I, 1976 yılında Westworld'ün devam filmi olan Futureworld için uğraşıyordu. Bu film için, robot samuray savaşçıların bir boşlukta (vacuum chamber) yaratılması gerkiyordu.Triple I, samurayların fotoğraflarını işleyerek bir fon üzerinde oluşmalarını gerçekleştirdi. Firma bu işleri yaparken 2500 çizgi tarama yapabilen yüksek çözünürlüklü bir film scanner ve kayıt cihazları da geliştirdi.

O sırada Pasadena'daki Jet Propulsion Laoratuarında Jamess Blinn yeni bir doku kaplama tekniği geliştirdi. Bu teknikle, iki boyutlu renk alanlarını üç boyutlu objenin yüzeyine saran basit kaplamanın yerine rengi kullanarak çukurluk ve tümsekler oluşturulabiliyordu. Bunun için siyah beyaz görüntü kullanılıyor, beyaz alanlar tümsekleri siyah alanlar ise çukıurlukları oluşturuyor, gri tonlar ara değerleri veriyordu. Bu teknik pütürlü kaplama (Bump mapping) olarak adlandırıldı. Bu teknikle kaba yüzeylerin geörüntülenmesinde daha başarılı bir gerçeklik hissi sağlanıyordu. Doku kaplama ile birlikte kullnıldığında çok gerçekçi sonuçlar elde ediliyordu.

Quantel, özellikle televizyon endüstrisini hedefleyen ilk grafik programı Paintbox'u piyasaya çıkardı.

1977

1977 aralığında Computer Graphics World isimli dergi yayın hayatına başladı. Dergi iki boyutlu taslak yapımı, uzaktan algılama, tümleşik devre tasarımı, askeri simülasyonlar, tıbbi görselleştirme gibi bilgisayar destekli görüntünün bütün alanlarını kapsayan makaleler yayınlıyordu.

O sırada donanım hala çok pahalıydı Ulusal sağlık enstitüsü 1977 yılında 512x512 çözünürlüğünde ve 8 bit renk derinliğine sahip görüntü sağlayabilmek için 65.000 dolar ödemişti, bugün daha yüksek çözünürlüklü görüntü kartları 100 doların çok altında.

Aynı yıl George Lucas Industrial Light & Magic (ILM) şirketini kurdu.

/ Star Wars; The Death Star Sequence
// Geoge Lucas
/// ILM
Filmin sonunda, zirvedeki savaş sahnesi bilgisayar konturolü ile hareket eden özel bir kamera ile çekildi. Filmin bir çok sahnesinde üç boyutlu bilgisayar grafiği kullanıldı. Film Oskar ödülü kazandı.

1978

/ Superman
// Richard Donner
///
İlk defa bu filmde, bir filmin, kameranın yazılara hızla yaklaşıp uzaklaştığı hissini veren giriş jeneriği, bilgisayarda üretildi (bu teknik 79'da Disney'in Kara Delik filminde de kullanılacaktı). Aynı zamanda hareketli uçuş sekanslarında Zoptic10 kamera ilk kez kullanıldı bu yöntemle kamera öndeki objeye zoom yaptığında fona yansıtılan görüntü de –gerçekte olması gerektiği gibi- değişerek zoom hareketinin gerçeğe uygunluğunu sağlıyordu.

1979

George Lucas ILM içinde, filmler için bilgisayar destekli görüntüler üretmek için yeni bir bölüm oluşturarak Ed Catmull'u başına getirdi. Catmull altı yıl boyunca bölümü yönetmeye devam etti ve beraber çalıştığı yazılımcı ve sanatçılar bu alandaki en başarılı takımlardan birini oluşturdular. Bu bölümün oluşturulması, yaptıkları üretimlerle, bilgisayar grafiği tarihindeki en önemli olaylardan birisi oldu. Çeşitli fon kaynaklarından yararlanarak araştırmalarını sürdürürken, birçok yönetmenle hedefleri belli olan işler yapıp bir çok filme imzalarını attılar.

/ The Black Hole
// Gary Nelson
/// Disney
Müziği tamamen bilgisayarda yapılmış ilk filmdi. Film Oskara aday gösterildi.

/ Alien
// Ridlet Scott
/// Systems Simulation Ltd.
Londra'daki Systems Simulation Ltd. (SSL) Alien filmi için ilginç bilgisayar destekli sahneler yaptı. Filmin bir sahnesinde tel-görüntü (wire frame11) olarak görünen bir manzaraya iniş yapılması gerekiyordu. polistrenden üretilen bir maket taranarak manzara oluşturulacaktı. Ancak çok karaşık bir manzara görüntüsü elde edildiği gibi işlenmesi kolay olmayan ok büyük bir veri tabanı gereği ortaya çıkıyordu. SSL , sorunu çözmek için, rastlantısal olarak manzara görüntüsü üreten bir program yazdı. Bu sonraları bilim kurgu filmlerinde çok rastlayacağımız sanal manzara görüntülerinin ilkiydi. Film Oskar ödülü kazandı.

1981

/ Looker
// Michael Crichton
/// Triple-I
İlk bilgisayarda üretilmiş insan karakteri, bilim-kurgu korku filmi olan Looker'da kullanıldı. Model Cindy'nin (Susan Dey) dijitalleştirilmesi bilgisayar destekli simülasyon yardımıyla görselleştirildi. Bilgisayar desteğiyle üretilen sahneler 7 dakika kadardı.

1982

/ Yıldız Yolculuğu 2: Hanın Gazabı (Star Trek II : The Wrath of Khan)
// Nicholas Meyer
/// ILM
Bilgisayar simulasyonu için ilk defa tamamen bilgisayarda üretilmiş sahneler kullanıldı. Bu filmed genesis efekti olarak bilinen, Spock'un girişimini ilk-patlamadan korumak için kendini feda ettiği ve cansız planet Regula'da gömüldüğü bir dakikalık sahne tamamıyla bilgisayarda üretilmiş ilk sahnedir. Ölü gezegenin tekrar canlandığı bu sahnenin yaratılmasında fraktallar, parçacık efekti ve Pixar grubun yazdığı RGBA boyama programı ilk defa sinemada kullanıldı.

/ Tron
// Steven Lisberger
/// MAGI, Triple-I, Robert Abel & Associates ve Digital Effects
Gerçek oyuncuları bilgisayarda üretilmiş fonlarla birleştiren ilk uzun metrajlı film Tron oldu. Bilgisayar oyunu çılgınlığından türeyen ilk filmlerden biriydi, bir bilgisayar oyun-macera filmi. Bu film, 20 dakikalık bilgisayar animasyonu kullanılmış ilk canlı-aksiyon filmi olarak takdim edildi. Ünlü 'light cycle' sekansında 3 boyutlu bilgisayar grafiği yoğun olarak kullanılmıştı. Disney'in Tron'u planlandığında bilgisayar destekli görüntü efektleri yaratmayı sadece birkaç şirket biliyordu. Film, bilgisayar oyunu içinde bütünüyle dijital sahnelere ihtiyaç duyuyordu. Sonraları dönüm noktası olarak tanınan, MAGI, Triple-I, Robert Abel & Associates ve Digital Effects tarafından yaratılan, görsel efektler Motion Picture Academy of Arts and Sciences' Görsel Efektler Dalı tarafından göz ardı edilmişti.

/ Blade Runner
// Ridley Scott
///
Blade Runner'da Los Angeles'in gelecekteki karanlık görütülerini yaratabilmek, model çekimlerin kullanılması ve fonun boyanması ile başarıldı. Bilgisayar kontrollü kameranın hareketleri için birkaç farklı program bir arada kullanıldı bu sayede anahtar-kareler (keyframe12) belirlenerek arada istenilen kamera hareketi sağlanabiliyordu.

1983

Jim Clark Silicon Graphics Inc.'i (SGI) kurdu.

Autodesk CAD programı piyasaya çıktı.

İleride Toy Story'i çekeck olan John Lasseter Disney'den ayrılıp Lucasfilm'e geçti

Daha once ILM'de çalışan Richard Edlund Boss Film Corp.'u kurdu.

Alias Researches Inc. şirketi 3 boyutlu modelleme programı Alias/1'i piyasaya çıkardı.

/ Where the Wild Things Are
//
///
Geleneksel animasyonlar ve dijital ortamda çizilmiş ve boyanmış karakterler ile 3 boyutlu arka fonlar dijital ortamda birleştirildi. Filmin bilgisayar görüntüleri, sonraları Blue-Sky/VIFX şirketinin başkanı olacak olan, Chris Wedge tarafından yönetildi.

/ Star Wars Epizode VI; Return of Jedi
// Richard Marquand
/// LucasFilm
Jedi'nin dönüşü için Lucasfilm'in bilgisayar bölümü Ölü yıldız'ın tel görüntülü holographic modeli ile özel bir efekt yarattı. Film Oskar ödülü kazandı. Bu sırada bilgisayar bölümü Games (oyunlar) ve Pixar olmak üzere ikiye bölündü. Pixar 1986'da Steven Jobs'a satıldı.

/ Ghost Busters
// Ivan Reitman
///

1984

Bilgisayar desteğiyle hareketli görüntü simulasyonu konusundaki çalışmaları için bilim-teknik Oskarı13 Digital Productions'dan John Whitney Jr. ve Gary Demos'a verildi. Digital Scene Simulation yöntemi ile hareketli görüntüler matematiksel olarak, yazılımla bilgisayar ortamında yaratılıyordu. Üç boyutlu, yüksek çözünürlüklü görüntüler bilgisayar ortamında saklanabiliyor, herhangi bir görüş açısına göre ve iki boyutlu grafik ortamda üzerinde çalışılabiliyor ve değişiklik yapılabilarak istenilen bakış açısında doğrudan filme basılabiliyordu. Son aşamada tekrar izlemek ve değişiklik yapmak mümkündü. Bu sinema endüstrisine hiçbir fiziksel ortama ihtiyaç olmadan sahneler yaratma imkanı veriyordu.

SCI tarafından IRIS 1000 piyasaya çıkarıldı.

PreWiev şirketi 3B14 modelleme programı Wavefront'u piyasaya sürdü.

/ 2010
// Peter Hyams
/// Boss Film Corp
Oskara aday gösterildi.

/ The Last Starfighter
// Nick Castle
/// Digital Productions
İlk defa uzun metrajlı bir filmed, uzay mekiği gerçek modeller kullanmak yerine bilgisayar ortamında görselleştirildi. Son Yıldız Savaşçısı filminde, Digital Productions tarafından, canlı-aksiyon sahneleri bilgisayar destekli uzay mekikleri, gezegenler ve ve filmde kullanılan yüksek teknolojili donanım görüntüleriyle birleştirldi. Bu filmdeki bilgisayarla üretilen fakat öyle gözükmeyen sahneler, henüz alışıldık değildi.

/ The Adventure of Andre and Wally B.
// John Lasseter
/// Lucasfilm

1985

Creative Environment şirketi 3B modelleme ve animasyon programı Softimage'ı piyasaya sürdü.

/ The Black Couldron
// Richard Marquand
/// Disney
3 boyutlu elemanlar içeren ilk konulu çizgi filmdi.

/ Young Sherlock Holmes
// Barry Levinson
/// Lucasfilm
Filmin yapımcılarından olan Steven Spelberg ilk kez üç boyutlu karakter (the stained-glass man) kullandığı filmini yaptı, kırık cam parçalarından yapılmış bir şövalye canlanıyor ve kılıç oyununa katılıyordu. Bu sahnedeki 30 saniyelik sekans altı ayda yapıldı. Fonda canlı aksiyonla bilgisayar destekli animasyonun birleştirildiği ilk filmdir. Dennis Muren filmin özel efekt süpervizörüydü. Lucasfilmdin Pixar grubu bu efekti yaratmak için yeni motion blur teknolojisi ve 32-bit RGBA boyama sistemini kullanır.

1986

Steven Jobs Lucasfilm'in bilgisayar grafiği bölümünü 10 milyon dolara satın alarak, John lasseter, Ed Catmull ve Ralph Guggenheim'la beraber Pixar'ı ayrı bir şirket olarak kuruldu.

Pixar Renderman programını geliştirdi.

/ Luxo Jr.
// John Lasseter, William Reeves
/// Pixar
Pixar - masa lambaları, Luxo ve oğlu hakkında- ilk kez tümüyle bilgisayar destekli animasyon kullanılarak gerçekleştirilen 2 dakikalık filmini yaptı. Film akademi ödüllerinde Oskara aday gösterilen ilk bilgisayar animasyonu oldu, yönetmenleri John Lasseter (Toy Story'nin de yönetmeni) ve William Reeves idi.

/ Howard The Duck
// Willard Huyck
/// ILM
ilk kez dijital ortamda gerçek görüntüdeki teller silinerek temizlendi.

/ Star Treck IV: The Voyage Home
// Leonard Nimoy
/// ILM
Cyberware ile üç boyutlu taramanın filmde ilk kullanımı.

1987

/ Captain Power and the Soldiers of the Future
// Tony Christopher , Gary Goddard 
/// Arcca Animation
Üç boyutlu karakterlerin dahil edildiği ilk tv dizisiydi.

/ Who Framed Roger Rabbit
// Robert Zemeckis
/// ILM
Disney tarafından yönetilen bir ortak yapım olarak gerçekleştirildi. Filmin canlı sahneleri Robert Zemeckis, canlandırma (çizgi film) sahneleri ise Richard Williams tarafından yönetildi, Disney, Warner Bros, MGM ve 1940lardaki diğer stüdyoların tüm çizgi film karakterlerinin anısına armağan olarak çizgi film dünyası ile gerçek karakterlerinin başarılı karışımıydı. Ustalıklı tarama, ışık ve gölge teknikleriyle dikkate değer bilgisayar animasyonları, çizgi karakterleri 3 boyutlu ve canlıymış gibi gerçek objeler ve insanlarla ile etkileşime soktular. Film Oskar kazandı.

/ Red's Dream
// John Lasseter
/// Pixar

1988

/ Willow
// Ron Howard
/// ILM
Bilgisayar yardımıyla biçim değiştirme (morf15) ilk defasinemada kullanıldı. Hayvan ve objeler sayısal biçim değiştirme yoluyla süreklilik içinde birbirine dönüşüyordu.

/ Tin Toy
//
/// Pixar
5 dakikalık bu animasyon filmi 1988'de Oskar aldı, 1995'te çekilecek olan Toy Story'ye ilham oldu.

1989

/ Indiana Jones and the Last Crusade
// John Williams
/// ILM
Filmin sonunda Donovan'ın yok edilme sahnesi kayda değerdi. Filmde birçok çekim taranmış, bilgisayar ortamında üstüste bindirilerek yeniden filme basılmıştı.

/ Abyss
// James Cameron
/// ILM
Filmin özel efektlerini ILM'den Dennis Murren, Mark A. Z., John Knoll gerçekleştirdi.

/ Alias 2
//
/// ILM
ILM tarfından yapılan su amibi yaratığı ve bilgisayar efektlerini kullanarak 'akışkan' etkisini yaratan ilk büyük filmdir. Filmdeki denizaltı görsel efektleri ve özellikle amibimsi su yaratığı 3 boyutlu bilgisayar grafiğinin en inandırıcı örneklerinden biri olmuştur. Su amibi, Mary Elizabeth Mastrantonio'nun yüzünü kopyalayarak, yüz ifadesi gibi görünen hareketlerle iletişim kurar görünür. SGI'ın 4D/120 bilgisayarında çalışan Alias/2 animasyon yazılımı, Pixar Image bilgisayarında çalışan Pixar'ın RenderMan yazılımı ve Cyberware ile taranan görüntüler ile ILM, The Abyss için su animasyonlarını yarattılar. Filmin storyboard'u SuperMac'ın PixelPaint'inde taranarak, henüz piyasaya çıkmamış olan Photoshop yazılımı ile hazırlanmıştı. Film Oskar kazandı.

/ Knick Knack
//
/// Pixar

/ Back to the Future; Part II
// Robert Zemeckis
///
Bilgisayar kontrollü kamera ile hepsi aynı oyuncu (Michael J. Fox) tarafından canlandırılan üç karakterin aynı sahnede birbirleriyle etkileşimi kusursuz bir bilgisayar efektiydi.

1990

Autodesk 3D studio v1 piyasa çıktı.

/ Flight of the Intruder
// John Milius
/// Rhythm & Hues
30'un üstünde uçak, bomba, duman kullanan, bilgisayarda üretilmiş fotogerçekçi sahnesi ile başarılı olmuştu.

/ Robocop 2
// Irvin Kershner
///
Robot Villein'in bilgisayarda üretilen başı bedene monte edilmişti.

/ The Fantastic World of Hannah Barbara
// William Callaway
/// deGraf/Wahrman
Aile komedisi tarzında, bilgisayar ortamında üretilmiş ilk animasyon TV dizilerindendi.

/ The Rescuers Down Under
// Hendel Butoy, Mike Gabriel
/// Disney
Tamamı bilgisayar ortamında üretilmiş ilk filmdi. Arka fonlar ve karakterler geleneksel yöntemle çizilmiş fakat bütün renklendirme işleri, görsel efektler ve filmin baskıya hazırlığı bilgisayar ortamında yapılmıştı. Bu filmde Disney'in bilim-teknik oskarı alan CAPS prodüksiyon sistemi ilk kez kullanılmıştı.

/ Die Hard 2
// Renny Harlin
/// ILM
Bruce Willis'in uçağın kokpitinden fırlatıldığı sahnede dijital boyama ve mavi fon (blue box16) çekimleriyle resim ayrıştırma birlikte kullanıldı.

/ Total Recall
// Paul Verhoeven
/// Pixar
Total Recall'da iskeletlerin animasyonunu yapabilmek için Metrolight stüdyoları sette ilk defa hareket yakalama (motion capture17) tekniğini kullanmayı dener ama bu ilk deneme başarısız olur. Bunun üzerine stüdyo film üzerinden çizme tekniği (rotoscope18) kullanır. Görsel efektler Akademi ödülü kazandı.

1991

/ Terminator II
// James Cameron
/// ILM
ILM'den Dennis Muren, Mark Dippe, Stephen Fangmeier, Tom Williams, Steve Williams bu proje üzerinde çalıştılar, bu film için ILM'in kendi yazılımları ve photoshop kullanıldı. Bir bilgisayar karakteri ilk defa bir filmde bu kadar uzun kullanıldı. Terminatör 2, birçok biçim değiştirme efekti (morphing) ve insan hareketlerinin taklit edildiği bir bilgisayar karakteri içeren ve büyük paralar kazandıran ilk filmdir. Sıvı metal görünümlü, öldürücü T-1000 cyborg terminator, herhangi bir insanın ya da objenin biçimini alan ilk bilgisayarla üretilmiş insan karakterdir. Biçim değiştirme efekti ilk olarak Ron Howard'ın 1988 yapımı Willow filminde kullanılmış fakat bu kadar genişletilmemişti. Aynı zamanda bilgisayar, post-pruduction aşamasında, duvara çarpan kamyonun soldan sağa döndürerek daha iyi bir açı yakalanmasında da kullanılmıştı. Yönetmen Jim Cameron, Terminatör 2'de sadece bilgisayar destekli görüntü kullanmadı fakat filmi ILM tarafından modellenen, anime edilen, dönüştürülen sıvı-metal T-1000 karakteri üzerine inşa etti.

/ Beauty and the Beast
// Gary Trousdale, Kirk Wise
/// Disney, Pixar
Tamamı 3 boyutlu render edilmiş fon kullanılarak -özellikle Güzel ve Çirkin'in balo sahnesindeki danslarında- el çizimleri ile bilgisyar destekli animasyonlar biraraya getirilmişti. Canlandırılan kamera 3 boyutlu mekanda hareket ediyordu. Bu yeni teknoloji Disney'in önceki filmlerinde denemişti (The Black Cauldron (1985), The Great Mouse Detective (1986) , and Oliver and Company (1988)). Academy of motion Pictures Arts and Sciences tarfından en iyi film ödülüne aday gösterilmişti. Disney'in önceki dönem animasyonlarında 3 boyutlu grafikler kendini gösterse de Güzel ve Çirkin'de ilk el çizimi karakterler 3 boyutlu fonda görünür. Filmdeki her kare, Pixar ile ortak olarak Disney'in bilgisayar animasyon yapım sistemi (CAPS) ile taranmış, oluşturulmuş veya birleştirilmişti.

/ Dragonslayer
// Phil Tippet
///
Go Motion yazılımı ile bilgisayarda üretilmiş stop-motion film.

1992

Loren Carpenter, Rob Cook, Ed Catmull, Tom Porter, Pat Hanrahan, Tony Apodaca ve Darwyn Peachey geliştirdikleri, 3 boyutlu bilgisayar imajlarının gerçekleştirilmesinde kullanılan Renderman görüntüleme yazılımı dolayısıyla bilim-teknik Oskarını aldı. Bu yazılım yoluyla 3 boyutlu sahneler, ihtiyaca göre verilen komutlar doğrultusunda diğer çekimlerle kolayca birleştirilebilecek biçimde görüntülenebiliyordu.

Öncü çalışmaları ve özgün fikirleri için Tom Brigham ve biçim değiştirmenin sinemada, yüksek çözünürlüklü görüntü üzerinde ilk uygulaması için Douglas Smythe ve Industrial Light & Magic şirketine biçim değiştirme efekti konusundaki çalışmaları için bilim-teknik Oskarı verildi. Bu çalışmalar sayesinde iki film karesi arasında kesintisiz ve yumuşak bir geçiş yapılması mümkün oldu.

/ Death Becomes Her
// Robert Zemeckis
/// ILM
İlk fotogerçekçi ten kullanımı gerekleştirildi; Meryl Streep'in başının 360 derece dönmesi bilgisayar efekti ile başarılmıştı. Film Oskar kazandı.

/ Aladdin
// Ron Clements, John Musker
/// Disney

/ Lawnmover Man
// Brett Leonard
/// Angel Studios (Xaos Inc., Homer & Associates)
Özel efektle gerçekleştirilen yer yarılmaları ile bu yenilikçi film, sanal gerçekliği (virtual reality19) filmlere taşıdı. Filmin bir sahnesinde, iki sevgili sıvı metal haline gelerek birbiri içinde erir ve bilgisayar ortamında yaratılmış manzarada iki metalik sineğe dönüşerek uçarlar. The Lawnmover'ın 20 dakikalık Sanal Gerçeklik19 versiyonunu yaratmak için Angel Studios, Xaos, Inc., ve Homer & Associates, SGI bilgisayarları kullanarak motion capture, particle systems, algoritmik boyama gibi teknikler kullandılar.

/ The Babe
// Arthur Hiller
///
Oyuncu John Goodman sağ elini kullandığı ve oynadığı karakter, efsanevi beyzbol oyuncusu George Herman “Bebek” Ruth solak olduğundan, yapımcılar Goodman'ı hızlı top vuruşu sahnelerinde solak bir atıcı ile birleştirdiler. Beyzbol parkı sahnesinde sadece bir çekim yapılıp görüntü bu çekimin kopyaları dolduruldu.

/ The Muppet Christmas Carol
// Brian Henson
///
Mavi gece gökyüzüne doğru yapılan çekimleri diğer görüntülerle birleştirebilmek için mavi ekran yerine, yeşil ekran kullanan ilk konulu film

/ Terminator 2: Judgment Day
// James Cameron
///
Sıvı efektlerini yaratmak için bilgisayar kullanıldı, aynı zamanda çok sayıda biçim değişimi efekti kullanıldı.

1993

James Cameron, Stan Wston, Scott Ross Digital Domain şirketini kurdu.

/ Jurrasic Park
// Steven Spielberg
/// ILM
Gerçek gibi davranan ve bakan sayısal dinazorlarından oluşan ilk konulu filmdi. Filmin yapımında Alias Power Animator, Softimage 3D, Matador and Lightwave gibi yazılımlar kullanıldı. Steven Spielberg'in bu filminde elektromekanik maketler, bilgisayar desteğiyle yaratılmış foto gerçekçi dinazorlar kullandı. Yeme içme ve nefes alma sahnelerinde özellikle de T.Rex lerin saldırı sahnelerinde stop motion çekimlerde mekanik robotlar ve minyatür modeller kullanıldı. ILM'den Dennis Murren, Jurrassic Park'ta Steven Spielberg'i elektromekanik maketler yerine bilgisayarda üretilmiş grafik dinazorları kullanmaya ikma edince filmler tamamen değişti. ILM tarafından “Dinosaur Input Device” denilen bir araç yapılarak dinazorların hareketleri stop-motion gibi tek tek data olarak bilgisayara aktarıldı ve bilgisayarda üretilen dinazorların yürümeleri sağlandı.

/ In the Line of Fire
// Wolfgang Petersen
///
Gerçeğinden daha ucuza geldiği için, Bill Clinton'ın 1992 kampanyasından alınmış görüntülerde Bill Clinton'ın yüzü Clint Eastwood'unliyle değiştirildi. Aynı zamanda bilgisayarlar Eastwood'un önceki filmi Dirty Harry'den (1971) imajlar alarak daha da genç görünmesini sağladılar (dijital ortamda saç kesildi, sakallar traşlandı, kravatı düzeltildi ve ceketi modaya uygun hale getirildi). Estwood'un bu görüntüleri JFK'nin 1963'te, öldürüldüğü gün, Jackie Kennedy'yle Dallas havaalanına gelişi sırasında çekilen gerçek çekimlere nakledildi.

/ The Nightmare Before Christmas
// Tim Burton
///
Tim Burton'ın başyapıtında, foto-canlandırma (stop motion20) çekimlerinde kamera hareketleri karmaşık bilgisayar kontrollü kameralarla yürütülerek gerçekleştirdi. Yapımı çok zorlu geçen film yaklaşık 3 senede tamamlandı. Ekip 60 sn.yi ancak bir haftada tamamlayabiliyordu.

/ Free Willy
// Simon Wincer
///
Gerçek bir balinayı açık denizlerde zıplatmak yerine, Free Willy'nin mekanik balina maketiyle yapılan çekimlerinin arasında bazı sahnelerde bigisayarda yaratılmış görüntüleri kullanıldı. Katil balina Orca, Symbolic yazılım ve donanımı ile yaratıldı ve RenderMan ile görüntülendi.

1994

Petro Vlahos and Paul Vlahos'a mavi-fonda resim birleştirme tekniğine (Ultimatte Electronic Blue Screen Compositing Process) Ultimatte Mavi-Fon Tekniği ilegetirdikleri fikirsel ve uygulamadaki katkıları dolayısı ile bilim-teknik Oskarı verildi. Bu sadece optic bir geliştirme değildi bu tekniğe yaklaşımları farklıydı ve birçok avantaj sağlıyordu. Özellikle siyahtaki parlama, kirli ve dağınık arka ışıklandırma, görsel gürültü ve saç, bulanık görüntüler, yarı şeffaf alanlar ve gölgeler gibi mavi-fon tekniğinin uygulamasında sorun çıkaran konularda çözüm getiriyordu.

George Sauve , Bill Bishop , Arpag Dadourian , Ray Feeney Ve Richard Patterson'a Cinefusion yazılımı ile Ultimatte Mavi-Fon Tekniğinin (Ultimatte Electronic Blue Screen Comositing Process) uygulamasına katkılarından dolayı bilim-teknik oscarı verildi. Bilgisayar destekli bu yazılım, resmi fondan ayırmak için isabetli karar algoritmaları ve güçlü grafik arayüzler sağladı..

Microsoft Softimage'ı satın aldı (1998'de Avid'e satacaktı) bu microsoft'un, grafik işleri için iş-istasyonları (workstation21) yerine kişisel bilgisayarların (PC22) kullanılması için harekete geçmesiydi.

Microsoft "Doom" oyununu piyasaya sürdü.

/ Forest Gump
// Robert Zemeckis
/// ILM
Tom Hanks'in eski devlet başkanları ile diyalogları, Ping-Pong oyunu sahnesi ve seyreden kalabalık ve Gary Sinese'in bacaklarının silinmesi gibi bilgisayar efektleri kullanıldı. Film Oskar kazandı.

/ The Mask
// Chuck Russell
/// ILM
Bilgisayarda üretilmiş maske canlı aksiyon birleştirilerek (Maske'nin kendisi, çizgi silah vb.) başarılı bilgisayar efektleri gerçekleştirilmişti. Maske filmi için, ILM tarafından yaratılan Tex Avery stili canlıymış hissi veren efektlere çok rastlanmaz. Stüdyo Jim Carrey'nin gerçekten çizgi film karakterine dönüşmesine ve köpeğinin sıradışı hareketlerinde çok başarılıydı.

/ The Lion King
// Roger Allers, Rob Minkoff
/// Disney
Çizerlere bilgisayar desteği sağlanarak yapılmış diğer bir Disney filmi, Kaçışma sahnelerinin canlandırılmasında collision avoidance23programlama tekniği kullanıldı. Film için Disney'in bilgisayar departmanı 3 boyulu antilop kalabalığı yaratır ve resmedilmiş fonla birleştirir. Disney filmde Pixar ile ortak geliştirdiği bilgisayar animasyon ve yapım sistemini (CAPS) kullandı.

/ Timecop
// Peter Hyams
/// VIFX

/ The Shadow
// Russell Mulcahy
/// R-Greenberg Ass.

/ True Lies
// James Cameron
//Digital Domain

/ The Crow
// Alex Proyas
/// Aktör Brandon Lee filmi tamamlayamadan sette ani ve trajik bir şekilde öldü, içinde olduğu 7 sahne daha çekilmesi gerekmekte idi. Lee'nin yerine vücut yapısı itibari ile ona benzeyen birisi oynadı, sonra oyuncunun yüzü bilgisayar ortamında yapılan Lee'ninkiyle değiştirildi.

/ ReBoot
// Alan Best, Nicholas Kendall
///
İlk tamamı bilgisayar ortamında hazırlanan TV şovuydu.

1995

Görüntü birleştirmedeki öncü araştırmalarından dolayı Alvy Ray Smith , Ed Catmull , Thomas Porter And Tom Duff'a bilim-teknik Oskarı verildi. Olay yaratan bu yöntem, bilgisayar ortamında resim birleştirmede büyük ilerleme sağladı.

Douglas Smythe, Lincoln Hu, Douglas S. Kay and Industrial Light And Magic şirketine, ILM Resim Birleştirme Sistemi'ni geliştirdikleri için; Computer Film şirketine CFC Dijital Film Compositing Sistemin yaratımında öncü çabaları için bilim-teknik Oskarı verildi. Bu ilk çalışmalar, görüntü birleştirme tekniklerinin konulu film yapımlarında kullanılma imkanını arttırıyordu.

Gary Demos , David Ruhoff , Dan Cameron Ve Michelle Feraud'a bilgisayarın sinemada kullanımı ve görüntü birleştirme konusundaki öncü çabaları için bilim-teknik Oskarı verildi.

SGI Alias and Wavefront şirketlerini satın alıp Alias/Wavefront olarak birleştirdi.

Sony Playstation piyasaya çıktı

Steven Spielberg, Jeffrey Katzenberg, David Geffen Dreamworks SKG şirketini kurdular

/ Toy Story
// John Lasseter
/// Pixar and Disney Studios
İlk Oskar kazanan uzun metrajlı 3 boyutlu animasyon filmi oldu. Filmdeki bebek Billy karakteri, gerçek insan niteliklerine sahip ilk bilgisayar karakteri olarak nitelendi. Pixar ve Disney stüdyoları 1999 yılında eşit derecede başarılı devam filmi Toy Story 2'yi çekti.

/ Batman Forever
// Joel Schumacher
/// Warner Bros.

/ Jumanji
// Joe Johnston
/// ILM
İlk CG karakteri Casper , başrolde; Tartışmasız Casper canlı aksiyon filmindeki ilk 3 boyutlu başrol karakteri oldu. ILM film için 200 efekt çeker, birçok sahne canlı aksiyon fonunda yarı şeffaf karakterlerle birleştirir. Jurassic Park'ta bilgisayarla yapılan dinazorların başarısı üzerine, Jumanji filmine bilgisayarda yapılmış gerçekçi hayvanlar yaratması için ILM'ye başvurulur. Stüdyo böylece maymun ve aslan kürkü yaratmak, hareket vermek ve görüntülemek için özel bir yazılım geliştirir. İlk defa bilgisayarda, gerçekçi tüy, saç efekti yapılır.

/ Judge Dredd
// Danny Cannon
/// Kleisler-Walzack Construction Company

/ Babe
// Chris Noonan
/// Rhtyhm & Hues
Film Oskar kazandı.

1996

Elastic Reality Special Effects System'inin tasarımı için Perry Kivolowitz'e ve biçim bazlı algoritmaların geliştirilmesi için dr. Garth a. Dickie'ye bilim-teknik Oskar'ı verildi. Bu araçların gelişmesi ile biçim değiştirme efektinin kullanımı oldukça kolaylaştı.

Filmlerde bilgisayar destekli görsel efekt yaratımında kullanılan tanecik sisteminin (particle systems25) orjinal konseptin geliştiren William Reeves'e bilim-teknik Oskar'ı verildi. Tanecik sistem konsepti, bilgisayar destekli hortum, kasırga, kar, bulut, ateş v.b. görsel efekt yaratımında ilham kaynağı ve bu alandaki gelişmelere öncü oldu.

Dynamation yazılım paketinde, interaktif program kontrollü particle sistem konseptini tasarlayan ve geliştiren Jim Hourihan'a bilim-teknik Oskar'ı verildi.

Dynamation, filmlerde çok çeşitli bilgisayar destekli görüntü ve efekt - kasırga, ateş, kıvılcım, kar ve bulut – yaratımında kullanıldı.

Filmlerde kullanılan ViewPaint 3D Paint System boyama (resim) programını geliştiren John Schlag , Brian Knep , Zoran Kacic-Alesic ve Thomas Williams'a bilim-teknik Oskar'ı verildi. ViewPaint sanatçılara renk ve yüzey ayrıntılarına bilgisayar destekli efektler uygulama ve görüntüyü resimsel olarak işleme imkanı veren etkileşimli 3B boyama sistemiydi.

Bilgisayar destekli kürk ve saç görüntülerinin yaratımında öncü olan James Kajiva ve Timothy Kay ile aynı konuda çalışan Jeffery Yost, Christian Rouet, David Benson Ve Florian Kainz'e bilim-teknik Oskar'ı verildi. Bu çalışmalar günümüzde kullanılan kürk ve saç görüntülerinin gelişmesini sağladı.

Film görsel efektlerinde bilgisayar destekli yüzeylerde doğal dokuyu oluşturmak için kullanılan bir teknik olan Perlin Noise'in geliştirilmesi dolayısı ile Ken Perlin'e bilim-teknik Oskarı verildi. Perlin Noise'un gelişimi grafik sanatçılara görsel efektlerde doğallığın daha iyi başarılmasını sağladı.

Cary Philips çizgi film yazılımı Cari'I geliştirdi; Cari ILM'in şirket içi araçlarından biri oldu.

Microsoft'un Doom'u takip eden yeni oyunu Quake piyasaya çıktı.

Autodesk 3D Studio Max'I piyasaya sürdü.

/ Dragonheart
// Rob Cohen
/// ILM
10.yy fantazi fablından yola çıkarak gerçekleştirilen filmde, ILM tarafından yaratılan ejderha Draco sadece duygusal ifadelerinin zenginliği ile değil konuşmadaki (Sean Connery'nin sesi ile) dudak hareketlerinin başarısı ile de bir ilkti.

/ Twister
// Jan de Bont
/// ILM
Twister filminde kasırga görüntülerini yaratmak amacıyla, ILM, Alias/Wavefront'un Dynamation programı için tanecikleri kontrol etmek üzere yeni bir arayüz geliştirdi ve SGI Challenge bilgisayarında çalışan özel bir görüntüleme programı yazdı. Film Oskara aday gösterildi.

/ The Hunchback of Notre Dame
// Gary Trousdale, Kirk Wise
/// Disney
Fimde birçok nesne ve kalabalıklar bilgisayarda üretilerek birleştirildi.

/ Space Jam
// Joe Pytka
/// Warner Bross
Warner Bross. geleneksel çizgi film yöntemleriyle yapılan Looney Tunes karakterleri ile canlı aksiyon çekimleri biraraya getirdi.

/ Independence Day
// Roland Emmerich
///
Film Oskar kazandı.

1997

Yaratıcı liderliği için William Kovacs'a ve baş mühendis Roy Hall'a Wavefront Advanced Visualizer bilgisayar grafik sistemini gelişmesindeki öncü çabaları için; James J. Keating, Michael Wahrman ve Richard Hollander'a sistemin geliştirilmesindeki katkılarından dolayı bilim-teknik Oskarı verildi. Wavefront'un sistemi modelleme, hareketlendirme ve görüntülemede ilk ticari yazılım paketiydi. Bilgisayar ortamında görüntü üretiminde kullanımı geniş bir kitle tarafından benimsendi.

Greg Hermanovic , Kim Davidson , Mark Elendt ve Paul H. Breslin'e Prism yazılım paketinin prosedürel modelleme ve animasyon unsurlarının geliştirilmesi dolayısıyla bilim-teknik Oskarı verildi. Geliştirilen prosedürel yapı blokları ile Prisms 3D animasyon yazılımı karmaşık üç boyutlu modelleme, tanecik efekti ve doğal olguların simüle edilmesinde konulu filmlerin görsel efektlerinde kullanıldı.

Richard Shoup , Alvy Ray Smith Ve Thomas Porter'a film yapımlarında kullanılan dijital boyama sisteminin geliştirilmesindeki öncü çabaları için bilim-teknik Oskarı verildi. Günümüzde sinema endüstrisinde kullanılan birçok bilgisayar ortamında boyama programlarının ortaya çıkışı bu öncü grubun çalışmalarına dayanır.

John Gibson , Rob Krieger , Milan Novacek , Glen Ozymok Ve Dave Springer'e; Alias PowerAnimator programının geometrik modelleme özelliklerinin geliştirilesinden dolayı bilim-teknik Oskarı verildi. Alias PowerAnimator sistemi, sayısal geometrik modellemede bilgisayar animasyon alanında en iyi yazılım programı olarak kabul edildi. Görsel efekt ve animasyonda önemli bir etkisi oldu ve diğer modelleme araçlarının değerlendirilmesinde ölçüt olarak kullanıldı.

Film yapımlarında üç boyutlu bilgisayar animasyonunu geliştirmede öncü katkılarından dolayı Craig W. Reynolds'a bilim-teknik Oskarı verildi. Reynolds'ın ilk çalışmaları, sonraları, bilgisayar animasyon endüstrisinde birçok kurumun ve sistemlerin gelişmesinde öncü ve etken olmuştur.

Eben Ostby , William Reeves , SamuelJ. Leffler ve Tom Duff'a 3 boyutlu bilgisayar animasyon sistemi Marionette'i geliştirdikleri için bilim-teknik Oskarı verildi. Marionette'in yaratıcıları, esnek yazılım yapısı ile bilgisayar animasyonları için yüksek seviyede kontrol imkanı sağlayan ,genişletilebilir prosedürel sistemler sundular.

Dominique Boisvert , Rejean Gagne , Daniel Langlois Ve Richard Laperriere'e; Softimage bilgisayar animasyon sisteminde oyuncu animasyon ögesini geliştirdikleri için bilim-teknik Oskarı verildi. Ticari olarak sağlanabilen Softimage yazılımı, film endüstirisinde üç boyutlu karakterlerin bilgisayar animasyonunda kullanılır. Actor ögesi görsel efekt ve animasyon üretiminde geniş bir alanca kullanılabilir etkenliğe sahip oldu ve animasyon kontolünde çığır açtı.

Richard Chuang , Glenn Entis Ve Carl Rosendahl'e Pasific Data Images (PDI) animasyon sisteminin konsept ve mimarisini oluşturmadaki çalışmaları için bilim-teknik Oskarı verildi. PDI bilgisayar animasyonunda geniştletilebilir ve esnek bir yapı sağladı. Sistemin ilk hali hala kullnımda ve günümüz görsel efekt ve animasyon alanında talepleri karşılamaktadır.

/ Fifth element
// Luc Besson
/// Digital Domain
Filmdeki şehirsahnelerinde binalardan oluşan arka fon için maket kullanıldı, ama uçan arabalar bilgisayarda üretildi ve hareket ettirildi. Dijital Domain, The Fifth Element için Power Animator, Softimage 3D, Prisms, RenderMan ve LeeLu'nun yeniden hayata dönüş sahnesinde Visible Human project datasını kullanarak dijital efektler üretti.

/ Starship Troopers
// Paul Verhoeven
/// Tippett Studios
Filmde büyük kalabalıklar ve acaip böceksi yaratıklar vardı, yaklaşık 218 sahnede özel efektler kullanıldı. Stüdyo Softimage 3D, Dynamation, Amazon 3D Paint, and Photoshop'un yanı sıra özel olarak geliştirilen, 3B savaşcı böcekleri gerçek zamanlı olarak hareket ettirmeye yarayan bir araç kullandı.

/ Red Corner
// jon Avnet
/// MGM
Filmin Çin'de geçen sahneleri için Çin hükümetinden izin alınamayınca bu sahneler 2 ve 3 boyutlu boyama teknikleriyle Pekin fotoğraflarından üretildi.

/ Titanic
// James Cameron
/// Digital Domain
Tamamen gerçekçi su ve atmosferik görseller bilgisayar ortamında yaratıldı. Film görsel efekt Oscarı kazandı. Filmde birçok sahne için hareket yakalama tekniğinden faydalanıldı. 285 milyon dolarlık bütçesiyle o yıla kadar yapılan en pahalı film oldu. Güvertedeki yolcular, muhteşem deniz ve gökyüzü görüntüleri bilgisayar ortamında yaratılmıştı, hatta Kate Winslet's gözbebeği de Gloria Stuart'ın gözlerine bilgisayar yardımıyla oturtulmuştu. Digital Domain geminin güvertesinde bilgisayarda yaratılmış binlerce insan görüntüsünü hareket yakalama tekniğini kullanarak koşuşturmuştu.

1998

Flame ve Inferno yazılımlarının ilk tasarımı için Gary Tregaski'ye, geliştirilmesi ve uygulanması için Dominique Boisvert, Philippe Panzini ve Andre Leblanc'ye Bilim-teknik Oskarı verildi. Inferno ve onun öncülü Flame, resim birleştirmede ve görsel efektlerde yüksek hız ve kalite sağadı..

Industrial Light and Magic'te çizgi film yazılımı Caricature'ü tasarlayan ve geliştiren Carry Philips'e bilim-teknik Oskarı verildi. Caricature programı, varolan araçları güçlü bir arayüzde birleştirip, çok amaçlı biçimsel aradeğerleme temelinde serbest hareketlendirme sistemiyle diğer progralarda mümkün olmayan ayrıntı ve mükemmelleştirme imkanı sağlıyordu.

Görüntü izleme teknolojisine katkıları ve kamera pozisyonunun hesabı ve sahne yapılandırması için geliştirip uyguladığı Track programı için dr. Douglas R. Roble'a Bilim-teknik Oskarı verildi. Track sistemi filmlerde çekim için kullanılan kamera ve sahne hakkında 2B ve 3B ortam bilgilerini açımlayan tümleşik bir programdı.

2B izleme ve sabitleme ve 3B kamera ve obje takibi için kullanılan bir system olan Ras_track'ın tasarımcısı ve geliştiricisi Thadedeus Beier'e Bilim-teknik Oskarı verildi. Ras_track sayısallaştırılmış görüntü üzerinde kameranın yerinin ve açısının belirlenmesine olanak sağlayan bir yazılımdı.

Geliştirdiği, görsel efekt olarak sel, okyanus, gelgit dalgaları ve türbülans yaratımında etkin ve esnek bir yazılım programı olan, su simülasyonunda kullanılan yazılım için Nick Foster'a Bilim-teknik Oskarı verildi.

/ Geri's Game
// Jan Pinkava
/// Pixar
Kendi kendisiyle satranç oynayan yaşlı bir adam hakkında 4 dakikalık bir 3B animasyon filmiydi. Filmin önemi ilk defa çok ayrıntılı yüz ifadelerini ve giysilerin hareketini başarılı olarak gerçekleştirmiş olmasıydı. Bu dinamikleri hesaplamak için şirket içinde özel yazılımlar geliştirildi. Filmde 80'den fazla kişi çalıştı.. Film Oskar kazadı.

/ Bunny
// Chris Wedge
/// Blue Sky - VIFX
Bu 3B çizgi filmde Radiocity26 görüntüleme tekniği kullanıldı. Fim Oskar kazandı.

/ A Bugs Life
// John Lasseter, Andrew Stanton
/// Pixar
Bug's Life ile, Pixar ilk 3D animasyonu Toy Story'nin başarısının bir tesadüf olmadığını gösterdi. İlki gibi bu Disney/Pixar ortak yapımı da gişede başarılı oldu. Böceklere ve onların dünyalarına parlak ve yarı saydam bir görünüş vermek için, teknik ekip yeni ışık teknikleri ve boyama yöntemleri geliştirdiler.

/ Antz
// Eric Darnell, Tim Johnson
/// PDI
Toy Story'yi takiben tamamı bilgisayar animasyonu ikinci filmdi. Aynı zamanda çeşitli kalabalık sahnelerinde 10.000'in üzerinde bireysel karakterin, bilgisayar ortamında, anime edildiği ilk filmdi. 3B bilgisayar grafiği ile başarılı konulu film yapabilen ikinci stüdyo olmasından dolayı PDI, bu yeni medyumun geleceğini güvence altına almıştı. Antz için stüdyo, yeni su ve kalabalık simülasyon sistemleri ve kas temelli yüz animasyon araçları yarattı.

/ Bingo
// Chris Landreth
///
Gerçeküstücü 3B çizgi film. Chris Landreth filmdeki çalışmalarından dolayı Dahi Oskarı aldı. Filmde Alias/Wavefront'un yeni piyasaya çıkan Maya Character Animation programı kullanılmıştı.

1999

/ Star Wars Epizode 1: Phantom Menace
// George Lucas
/// ILM
Dennis Murren, John Knoll, Scott Squires, Rob Coleman filmin özel efektleri için çalıştılar. Yapımında PowerAnimator, Maya, Softimage 3D, Commotion, FormZ, Electric Image, Photoshop, AfterEffects, Mojo, Matador, and Renderman ILM'in şirket içi araçları Cari, Isculp, ViewPaint, Ishade, CompTime, Fred'le beraber kullanıldı. En fazla bilgisayar animasyon ve özel efekti bu fimde kullanılmıştı; nerdeyse 2000 bilgisayar efekti yaratıldı. Tamamında fotogerçekçi bilgisayar karakteri (Jar-Jar Binks) içeren ilk filmdi.

/ The Mummy
// Stephen Sommers
/// ILM
Mumya'yı yaratmakve geometrisini oluşturmak için, ILM, çeşitli 3B modeler, çeşitli bağıl haritalar (displacement map) kullandı; hareket ettirmek için Vicon8 hareket yakalama sistemi kullanıldı. İç organlar ve çürüyen etler prosedürel programlama yöntemiyle yapıldı.

/ Wild Wild West
// Barry Sonnenfeld
///

/ The Haunting
// Jan de Bont
///

/ The Matrix
// Andy Wachowski, Larry Wachowski
/// Manex Visual Effects
Film için, yönetmen Wachowski kardeşler, havada kung-fu, donan zaman, boyutları değişen duvarlar gibi sanal gerçekliğe dayalı inanılmaz özel efektler tasarladılar. Manex görsel efekt ekibi duran kurşun efektini yarattıklarında benzer efektlerin sonradan onlarca filmde kullanılacağını ve Matrix'in özel efekt Oskarı almasında etkili olacağını tahmin etmiyorlardı. Bu çekimde zamanı durdurmak için onlarca kamera ve fondaki binalar için resim üzerinden modelleme yöntemini kullanıldı.

/ Mighty Joe Young
// Ron Underwood
/// ILM, Dream Quest Images
Filmde goril ve diğer 3B sahneler için Maya ve CARI kullanıldı, iki özel efekt firması da Maya için çeşitli eklentiler yazdı. Ama istenilen etki sağlanamayınca, gorilin tüylerinin uçuşması efekti için özel bir program yazıldı.

/ Tarzan
// Chris Buck, Kevin Lima
/// Disney
Disney'in Deep Canvas yazılımı ile grafik sanatçılar arkaplan resimlerini 2 boyutlu olarak yaparlarken bütün fırça hareketleri kaydedildi sonra bu veri 3 boyutlu ortama otomatik olarak uygulandı böylece Tarzan'ın resim gibi orman manzarasında gezmesi sağlandı.

/ What Dreams May Come
// Vincent Ward
/// Digital Domain, Manex Visual Effects, Mass Illusions
Başta Digital Domain, Manex Visual Effects, and Mass Illusions olmak üzere 10'dan fazla efekt şirketi filmin karmaşık gerçeküstü görüntü efektlerini yaratmak için çalıştı. Film en iyi görsel efekt oskarını aldı.

/ The Iron Giant
// Brad Bird
/// Warner Bros
Filmin 3B kahramanı Maya ile modellendi, RenderMan ile karikatür stilinde görüntülendi sonra Cambridge Animation Systems'in Animo programına aktarılarak işlendi.

/ Toy Story 2
// John Lasseter, Ash Brannon
/// Pixar
Pixar'ın 95'de çektiği Toy Story'nin başarısı üzerine çektiği devam filmi Toy Story II çok başarılı bir devam filmi oldu. Daha derin ve duygusal bir hikaye üzerine kurulmuştu. Görsel efektleri açısından ilkinden on kat daha zor bir iş başarılmıştı ve nsan karakterleri başarıyla geliştirilmişti.

/ Stuart Little
// Rob Minkoff
/// Imageworks
İlk foto-gerçekçi baş oyuncu bir insan karakteri değil çocukça davranan bir fareydi. Imageworks beyaz tüylü fare Stuart Little ve giysilerini Maya Cloth yazılımı ile yaratmıştı.

/ Lake Placid
// Steve Miner
/// Digital Domain

/ Deep blue Sea
// Renny Harlin
///Hammerhead

2000

Rob Cook, Loren Carpenter ve Ed Catmull Pixar'ın Renderman görüntüleme yazılımını geliştirerek endüstriye sağladıkları profesyonel katkı ve sinema dünyasında bilgisayar kullanımındaki öncülükleri dolayısı ile Bilim-teknik Oskarını aldılar.

Venkat Krishnamurthy 3 boyutlu modelleme konusundaki araştırmaları ve Paraform yazılımı ile Bilim-teknik Oskarını aldı. Geliştirdiği system özel efekt sanatçısının gerçek modellerin taranmasından alınan matematiksel veriyi bilgisayar ortamında kullanmasına izin veriyordu.

George Borshukov, Kim Libreri ve Dan Piponi geliştirdikleri, düzenlenmiş kamera hareketlerinin bilgisayar ortamında tekrarlanmasına izin veren görüntüleme sistemi ile Bilim-teknik Oskarını aldılar. Manex Visual Effects'in Virtual Cinematography System'i için geliştirilen bu eklenti sanal ortamdaki sahneleme kalitesini arttırıyordu.

/ Dinosaur
// Eric Leighton, Ralph Zondag
/// Disney
Bu filmden once canlandırma karakterli gerçek çeimden oluşan bir dünyanın içine yerleştirmeye hiç yeltenmemişti. Disney bu film için özel bir yazılım yarattı. Dinazorları gerçekleştirmek için 15 yazılım mühendisi çoğu Maya ve Softimage 3D programlarına eklenti olmak üzere 400'e yakın ayrı program veya program parçacığı yazdı.

/ The Adventures of Rocky and Bullwinkle
// Des McAnuff , Thomas Ackerman
/// ILM
Filmde gerçek çekimlerin üstüne geyik ve sincabı yerleştirmek için ILM 3 boyutlu karakterleri 3 boyutluluklarını koruyarak 2 boyutlu stilde görüntülediacaip şekilli elle çizilmiş karakterleri hareketlendirmek için yeni yöntemler uyguladı.

/ Hollow Man
// Paul Verhoeven
/// Sony Pictures Imageworks
Sony Pictures Imageworks film için Kevin Bacon'un bilgisayarda bir kopyasını yarattı böylelikle görünmez olmaya başladığı sahnelerde derisinin kaslarının iç organlarının ve iskeletinin kademeli olarak eriyerek kaybolmasını sağladı.

/ The Perfect Storm
// Wolfgang Petersen
/// ILM
Bilgisayar olmasaydı filmdekiş gerilimi ve korkuyu yaratmak mümkün olmazdı. ILM'in özel efekt takımı bir tek su damlasından yansıyan ışığı bile gerçekçi görüntülemek için herşeyi hesab kattı. Filmde su efektlerinin dışında gemiler de Maya programında modellendi ve 3B kamera ile Maya programının içinde hareketlendirildi. Film özel efekt oskarı aldı.

/ 102 Dalmatians
// Kevin Lima
/// Disney
Disney'in The Secret Lab ekibi Oddball isimli tek noktalı dalmaçyalıyı yarattı., Bilgisayarda kopek yavrularına nokta eklendi ve Oddball'ın noktaları silidi.

/ How the Grinch Stole Christmas
// Ron Howard
/// Digital Domain
Bilgisayarda yapılmış manzaralar canlı aksiyonla birlikte kullanılıyor. Filmin yapımında Houdini, Maya ve RenderMan kullanıldı.

/ Supernova
// Walter Hill
/// Digital Domain

/ For The Birds
// Ralph Eggleston
///Pixar

2001

Bilim-teknik Oskarı bilgsayar animasyonu konusunda süregiden çalışmaları için Lance Williams'a verildi. Özellikle eğri yüzeylerde gölgeleme, pyramidal parametraler ve görüntü analizinde aradeğerleme konularındaki makaleleri birçok araştırmada öncü olmuştu.

Bill Spitzak , Paul Van Camp , Jonathan Egstad ve Price Pethel NUKE-2D görüntü birleştirme yazılımı dolayısı ile Bilim-teknik Oskarına layık görüldüler. Bu yazılım basit bir donanım üzerinde karmaşık görüntü birleştirme işlemlerine izin veriyordu.

Dr. Steve Sullivan and Eric Schafer, ILM Motion and Structure Recovery System'ini (MARS) geliştirerek Bilim-teknik Oskarını aldılar. Bu yazılım kameranın ve nesnenin hareketlerini analiz ederek gelişmiş algoritmalar yardımıyla zengin controller sunan bir arayüz vasıtasıyla işlenmesine izin veriordu.

Dr. Uwe Sassenberg and Rolf Schneider kamera ve nesnenin hareketlerini eşlemekte kullanılan 3D Equalizer'I geliştirerek Bilim-teknik Oskarını aldılar. Bu yazılımla bilgisayar kontrollü kamera ile nesnei takip ederken çıkan güçlükleri ve hataları ortadan kaldırıyordu.

John Anderson , Jim Hourihan , Cary Phillips and Sebastian Marino ILM Creature Dynamics Sistem'I üzerindeki çalışmaları ile Bilim-teknik Oskarını aldı. Bu system karakterin hareketlerine uygun olarak saç, kıyafet, ten ve kasların da anime edilmesini sağlıyordu..

Bilgisayar oyunu alanında büyük yenilikler oldu; Nintendo "Gamecube" ü, Microsoft's “Xbox console”u piyasaya çıkardı. Doom oyununun 3. versiyonu “Doom III” piyasaya çıktı.

/ The Lord of the Ring: The Fellowship of the Ring
// Peter Jackson
///
Tamamen gerçekçi, bir oyuncu gibi davranan, bilgisayarda üretilmiş bir karakterin Gollum) bütün film boyunca kullanıldığı ilk film. Gollum karakteri oyuncu Andy Serkis'in hareketleri yakalanarak hareket ettirildi, sesini de aynı oyuncu vermişti. Bir hareket yakalama düzeneğiyle kaydedilen Serkis'in hareketleri bilgisayar karakterine aktarılmıştı. Sonra, daha zahmetli olan iş, Serkis'in filmdeki görüntülerini bilgisayarda üretilen karakterinkilerle değiştirmekti. Bu teknik 2004'de çekilen” I, Robot” filminde de kullanıldı. Bunun dışında Uruk-hai, Mağara Cüceleri, Moria Madeni gibi mekan ve karakter efektleriyle film görsel efekt oskarını aldı.

/ Final Fantasy
// Hironobu Sakaguchi
/// Square
İnsan, giysi ve saç animasyonlarını gerçekçi biçimde başaran ilk uzun metrajlı deneme oldu. Yönetmen Hironobu Sakaguchi'nin hikayesi üzerine kurulmuş foto-gerçekçi bir bilim kurgu filmiydi. Dört yılda tamamlandı. Daha once bir bilgisayar oyunu olarak piyasaya çıkmıştı film tanıtımını “fantazi gerçek oluyor” sloganı ile yaptı. Tamamen bilgisayarda yaratılmış geçekçi sahnelerden oluşuyordu, filmin yapımında hiçbir gerçek yer veya nesne kullanılmamıştı. Ticari olarak başarılı olamadıysa da ilk defa foto-gerçekçi dijital oyuncu kullanımıyla basının ve endüstrinin ilgisini çekmişti.

/ Shrek
// Andrew Adamson, Vicky Jenson
/// Disney, DreamWorks, Pacific Data Images
Tamamı bilgisayarda üretilmiş bir canlandırma filmiydi. İlk en iyi canlandırma filmi oskarını aldı. PDI'ın ikinci uzun metraj canlandırma filmiydi.

/ Pearl Harbor
// Michael Bay
/// ILM
ILM bilgisayarda üretilmiş uçaklar, savaş gemileri, duman, ateş ve su görüntüleri ile Pearl Harber bombardımanını canlandırıyordu. Bu film için katı beden simulasyonuna (rigid body simulation) dayalı yeni bir görüntleme yöntemi kullanılmıştı

/ Monsters, Inc.
// Peter Docter, David Silverman
/// Pixar
Pixar'ın dördüncü 3B animasyon filmiydi ve başarılı olmuştu. Pixar filmde mavi saçlı canavarı filmin her karesine koymayı mümkün kılan yeni simulasyon yazılımını kullandı.

2002

Bilgisayar oyunu “Hall Life 2” piyasaya çıktı, muhteşem gerçek zamanlı grafiği ile en çok konuşulan oyun oldu.

/ Star Wars: Episode II - Attack of the Clones
// George Lucas
/// ILM
Tamamen dijital olarak çekilen ve gösterime giren ilk filmdi, negative film kullanılmadı. Filmde bir çok sahnede maskeleyerek boyama (matte painting27) yöntemi kullanıldı.

/ The Lord of the Ring: The Two Tower
// Peter Jackson
///

2003

/ Finding Nemo
// Andrew Stanton, Lee Unkrich
/// Pixar

/ X-Men2
// Bryan Singer
///

/ Matrix 2
// Wachowski Brodhers
/// Manex Visual Effects
Matrix'in devam filmi, ilki gibi inanılmaz efektlerle doluydu. Bu film hakkında ayrıntılı bir yazı http://www.wired.com/wired/archive/11.05/matrix2_pr.html linkinden bulunabilir.

/ Terminator 3
// Jonathan Mostow
/// Visual Effects Lab

/ The Lord of the Ring: The Return of The King
// Peter Jackson
///
Beyaz Şehrin kuşatılması sahnesi tamamen bilgisayrada üretilmiş bir sahneydi ve artık görüntü alanında bilgisayarla nelerin yapılabileceği inanılmaz bir başarıyla gözler önüne serilmişti.

2004

/ Sky Captain and the World of Tomorrow
// Kerry Conran
///
Filmde tamamı bilgisayarda üretilen foto-gerçekçi arka fonun üzerinde gerçek oyuncular kullanıldı.Bu bütün oyuncuların sütüdyoda yeşil fonun önünde çekilmiş olması demekti. Filmin oyuncuları arasında o sırada yaşamayan Laurence Olivier de vardı.

/ The Polar Express
// Robert Zemeckis
///
Film tamamıyla bilgisayarda üretildi. Filmdeki çizgi karakterlerin hareketleri ve yüz ifadeleri haraket yakalama tekniğiyle gerçek oyunculardan alınarak bilgisayar karakterlerine uygulanmasıyla gerçekleştirildi. Bu yeni ve yaratıcı teknik ilk kez bu boyutta kullanılıyordu. Filmin efektlerini Sony Pictures Imageworks şirketinden bir ekip başlaında Oskarlı efekt ustası Ken Ralston ve supervisor Jerome Chen olmak üzere gerçekleştirdiler.

/ The Incredibles
// Brad Bird
/// Pixar
Pixar'ın son çizgi filmi. Birka yıl öncesine kadar tamamlanması 3 yıl süren böyle bir film artık 1 yıl gibi bir sürede yapılabiliyordu.

BİLGİSAYAR DESTEKLİ GÖRÜNTÜ ve SINEMANIN GELECEĞİ

Bilgisayar teknolojisisnin ilerlemesi ve ucuzlaması en etkin sonuçlarını görüntü alanında veriyor. Sinema büyük bir endüstri olduğu için bu alandaki gelişmelerin sadece takipçisi değil, yukarıda incelediğimiz yıllarda gördüğümüz gibi, aynı zamanda teknolojiyi geliştiren unsulardan birisi. Bilgisayar endustrisinde hızın giderek arttığını düşünürsek bundan sonrası için de çok şey beklemek anlamsız değil. Bilgisayarın bir yandan görüntü üretiminde ağırlıklı rölünü sürdüreceğini, öte yandan sinema üretim sürecindeki başa alanlarda da etkin rol oynayacağını düşünmek mümkün. Bu alanlardan bir tanesi senaryo yazımı olabilir örneğin; zira bu tür yazılımlar animasyon üretiminde şu anda da kısmen kullanılıyor ve geliştirilmeye devam ediliyor.

Ama esas uğraş foto-gerçekçi oyuncular modelleyip hareket ettirebilmekte gibi görünüyor. Bu gerçekleşitiğinde starlar tamamen geçmişte kalabilir. Ama insan faktörü olmadan sinema büyüsünü koruyabilir mi, bilmek mümkün değil.

Uzak gelecekte, belki, bir nostalji olarak yıldızlardan ve bir dönemin sinemasından söz ediyor olacağız ama eğlenmek ya da dinlenmek için bilgisayarda üretilmiş başka hikayeler ve oyuncuları seyredeceğiz. İnsanoğlu yaratıcılığının sınırlarını sinemada sınamaya devam edecek, teknoloji geliştikçe hem hayal edilenleri imkanlı kılacak hem yeni hayallere yol açacak.

Bilgisayar oyunlarının değişimine bakarsak, başlangıcından itibaren kısa bir zaman içinde konsept üzerine kurulu oyunlar geliştiğini görürüz. Bu oyunlar bugün, oyun yazılımında ve bilgisayar grafik kartlarındaki hızlı gelişimle, inandırıcı bir hız ve gerçeklikte, görüntüyü gerçek zamanlı olarak bilgisayarımızın ekranına getiriyor. Artık oyunlar da sinema gibi; dönemler, mekanlar, hikayeler ve en önemlisi karakterler var, oynamak bir filmi, o anda ‘yapmak' gibi. Öte yandan 90'larda etkileşimli sinema denilen bir tür de ortaya çıktı. Bu türde izleyici belli kararları vererek filmin akışını değiştirebiliyor. Bir anlamda oyun gibi ama konular ve ele alışı itibari ile farklı, sinemaya daha yakın duruyor. Öte yandan bir yönetmeni, yazarı var; her nekadar algoritmayı kurgulayan kişi –yönetmen değilse eğer- yönetmenin rolunu paylaşıyor, bu örneklerde. Yapay zeka uyglamalarını da hesaba katarak bilgisayarın o anda, bizim için ürettiği bir hikayenin peşine takılmış bulabiliriz kendimizi.

Sinemanın büyüsünün sosyal bir eylem olmasında yattığını düşünürsek, oyunların ve etkileşimli sinemanın onun yerini alamayacağını da düşünebiliriz. Ama bunlar kendi başlarına gelişmeye devam edecekler ve sinemayı biçim ve içerik açısından etkilemeye devam edecekler.

Bilgisayarın etkisini sadece görüntüde aramak eksik olur. Bugün bilgisayar efekti kullanmayan filmlerde de sahnenin bölünmesi, birden çok hikayenin aynı anda akması, sesin farklı kullanımları aslında bilgisayar ortamında gelişen yaklaşımların sinemadaki karşılıkları. Bilgisayarın hayatımızda aldığı rol doğal olarak algılama ve anlatı biçimlerimizi de değiştiriyor ve dolaylı olarak sinemaya yansıyor.

Yakın gelecekte de, bilgisayar destekli görüntü, inanılmaz sahneler yaratmaya devam edecek. Daha fazlasını bekleyip göreceğiz.

Kaynakça:

•  http://www.cinefex.com/ •  http://www.pbs.org/wgbh/nova/specialfx/effects/history.html •  http://filmforce.ign.com/matrix/articles/457/457828p1.html •  http://www.artof3d.com/timelines.htm •  http://cgw.pennnet.com/Articles/Article_Display.cfm?Section=Archives&Subsection=Display&ARTICLE_ID=148548 •  http://hem.passagen.se/des/hocg_1970.htm •  http://www.filmsite.org/visualeffects.html •  http://www.ilmfan.com/ •  http://www.siggraph.org/movie/ •  http://en.wikipedia.org/wiki/Main_Page •  www.google.com • 


•  Bilişim Sözlüğü - Bülent Sankur - Pusula Yayıncılık - 2002